Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Öğr. Gör. Esra Kocaman Divanoğlu *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Bologna verilerinin girilmesi;
    ubys.omu.edu.tr adresinden,
    ÜBYS' de Öğretim Elemanları yetkisi seçilmeli... Öğretim elemanı danışmanlık işlemlerinden yapabilirsiniz...
Yıl: 2025, Dönem: Güz
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Birol, İ., & Derman, Ç. (1991. Türk Tezyini Sanatlarında Motifler. Birol, İ. (2018). Türk tezyini sanatlarında desen. Demiriz, Y. (1999). Osmanlı kalem işleri. Osmanlı Ansiklopedisi içinde (Cilt 11, ss. 297–304). Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.

Dersin İçeriği

Ders kapsamında bu motiflerin geleneksel kurallar çerçevesinde nasıl çizileceği öğretilir; motif yapılarının geometrik temelleri, oran–oran ilişkileri ve stilizasyon yöntemleri uygulamalı çalışmalarla aktarılır. Öğrenciler, söz konusu motiflerin çeşitli türlerini tanıyarak hem klasik hem de çağdaş yorumlarla tasarım kompozisyonları oluşturur.

Dersin Amacı

Geleneksel Türk Desenleri II dersinin amacı, geleneksel Türk sanatında sıklıkla yer alan rumi, çintemani ve hayal mahsulü motiflerin tarihsel gelişimini ve kültürel bağlamını ve bu desenlerin çizim tekniklerini öğretmektir.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Dersin işleyişi, malzemeler ve konuyla ilgili kaynakça tanıtımı hakkında bilgilendirme yapılır.
2 Tabiat kökenli ve hayal ürünü hayvan motifleri hakkında bilgilendirme yapılır; bu motiflerin tazyinattaki yeri açıklanır. Tabiat kaynaklı ve hayal mahsulü hayvan motiflerinin çizimlerinin yapılması, stilizasyon uygulamaları ve tazyinatta kullanım örneklerinin pratik olarak uygulanması sağlanır.
3 Bulut motifinin tanımı, kökeni ve tarihsel gelişimi ile motifin farklı türleri ve tazyînî sanatlarda kullanım özelliklerinin incelenmesi sağlanır. Bulut motifinin temel çizimlerinin yapılması, motif türlerine göre stilizasyon çalışmalarının uygulanması ve tezyini kompozisyonlarda bulut motifinin yerleştirilmesine yönelik uygulamalar gerçekleştirilir.
4 Çintemânî motifinin tanımı, tarihsel kökeni ve motifin temel unsurlarının incelenmesi; motifin sembolik anlamı ve tezyînî sanatlar içindeki kullanım özelliklerinin açıklanması sağlanır. Çintemani motifinin temel formlarını doğru oranlarla çizilmesi ve kompozisyon içinde uygulama çalışması yapılır. Bu süreçte hem teorik bilgi hem de çizim uygulaması bir arada sunularak motifin bütüncül olarak kavranması sağlanır.
5 Rumî motifinin tanımı yapılarak motifin tarihsel gelişimi ve çıkış kaynağı hakkında bilgilendirme sağlanır. Rumî motifinin temel çizim aşamalarının uygulanması ve motifin tezyînî kompozisyonlarda kullanılmasına yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi sağlanır.
6 Rumî motifinin tanımı yapılarak motifin tarihsel gelişimi ve çıkış kaynağı hakkında bilgilendirme sağlanır. Rumî motifinin temel çizim aşamalarının uygulanması ve motifin tezyînî kompozisyonlarda kullanılmasına yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi sağlanır.
7 Rumî motifinin tanımı yapılarak motifin tarihsel gelişimi ve çıkış kaynağı hakkında bilgilendirme sağlanır. Rumî motifinin temel çizim aşamalarının uygulanması ve motifin tezyînî kompozisyonlarda kullanılmasına yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi sağlanır.
8 Rumî motifinin tanımı yapılarak motifin tarihsel gelişimi ve çıkış kaynağı hakkında bilgilendirme sağlanır. Rumî motifinin temel çizim aşamalarının uygulanması ve motifin tezyînî kompozisyonlarda kullanılmasına yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi sağlanır.
9 Ara sınav.
10 Rumî motifinin çeşitlerinden sarılma rumî ve hurdelenmiş rumînin özellikleri hakkında bilgilendirme yapılır. Sarılma rumî ve hurdelenmiş rumî motiflerinin temel çizimlerinin yapılması, kompozisyonlarda kullanılmasına yönelik pratik çalışmalar gerçekleştirilir.
11 Rumî motifinin çeşitlerinden sarılma rumî ve hurdelenmiş rumînin özellikleri hakkında bilgilendirme yapılır. Sarılma rumî ve hurdelenmiş rumî motiflerinin temel çizimlerinin yapılması, kompozisyonlarda kullanılmasına yönelik pratik çalışmalar gerçekleştirilir.
12 Rumî motifinin çeşitlerinden sarılma rumî ve hurdelenmiş rumînin özellikleri hakkında bilgilendirme yapılır. Sarılma rumî ve hurdelenmiş rumî motiflerinin temel çizimlerinin yapılması, kompozisyonlarda kullanılmasına yönelik pratik çalışmalar gerçekleştirilir.
13 Rumî motifli kompozisyon tasarımı hakkında bilgilendirme yapılır. Rumî motifinin temel formlarının, yönlenişlerinin ve birbirleriyle kurduğu bağlantıların kompozisyon içindeki rolü anlatılır. Rumî motifinin temel formlarını kullanarak kompozisyon tasarımı yapılması, motiflerin yönleniş ve bağlantılarının uygulamalı olarak kurgulanması ve farklı düzenleme yöntemleriyle tazyînî kompozisyon örneklerinin oluşturulması sağlanır.
14 Rumî motifli kompozisyon tasarımının oran, ritim, denge ve bütünlük ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmesi; motif yerleşimi, bağlantıları ve yüzeyde oluşturduğu hareketin analiz edilerek geliştirilmesi, ardından geleneksel renk anlayışına uygun renklendirme yaklaşımlarının teorik olarak incelenmesi sağlanır. Rumî motifli kompozisyon tasarımının değerlendirilerek geliştirilmesi ve renklendirilmesi sağlanır. Tasarımın oran, ritim, denge ve bütünlük açısından incelenmesi; motiflerin yerleşimi, bağlantıları ve yüzeyde oluşturduğu hareketin gözden geçirilmesi için yönlendirme yapılır. Kompozisyonun geliştirilmesi sürecinde gerekli görülen düzenlemeler uygulanır ve ardından geleneksel renk anlayışına uygun renklendirme teknikleri kullanılarak çalışmanın tamamlanması sağlanır.
15 Dönem sonu sınavı