Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Prof. Dr. Ercümend Ersanlı *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Bologna verilerinin girilmesi;
    ubys.omu.edu.tr adresinden,
    ÜBYS' de Öğretim Elemanları yetkisi seçilmeli... Öğretim elemanı danışmanlık işlemlerinden yapabilirsiniz...
Yıl: 2025, Dönem: Güz
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Ders Notları

Dersin İçeriği

Ders kapsamında; ses sembolizmi (fonosemantik) teorisi ile marka isimlendirmede sert ve yumuşak harflerin ürün algısına etkisi incelenir. "Kavramsal Metafor Teorisi" (Lakoff) çerçevesinde beynin soyut kavramları nasıl somutlaştırdığı, "Çerçeveleme Etkisi" ile aynı bilginin sunumunun kararı nasıl değiştirdiği tartışılır. Ayrıca hikaye anlatıcılığının (storytelling) nöro-kimyasal yapısı, duyusal kelimelerin (embodied cognition) motor korteksi nasıl uyardığı ve nöro-linguistik programlama (NLP) iddialarının bilimsel geçerliliği ele alınır.

Dersin Amacı

Bu dersin amacı; dilbilim (linguistik) kurallarının beyindeki işlemleme süreçlerini inceleyerek, kelimelerin ve seslerin tüketici kararları üzerindeki bilinçdışı etkisini analiz etmektir. Marka isimlendirmeden reklam metni yazımına kadar her alanda; fonetik yapının, metaforların ve dilsel çerçevelemenin (framing) nöronal aktiviteyi ve dolayısıyla algılanan değeri nasıl değiştirdiğini öğretmek hedeflenmektedir.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Derse Giriş ve İçerikler
2 Dilin Nöro-Ekonomisi – Dil sadece bir iletişim aracı mıdır? Sapir-Whorf hipotezi ve nörolinguistiğin pazarlamadaki yeri.
3 Ses Sembolizmi (Phonosemantics) 1: Seslerin Anlamı – Patlamalı ünsüzlerin (p, t, k) dikkat çekiciliği ve akıcı ünsüzlerin (l, m, n, r) yumuşaklık algısı.
4 Ses Sembolizmi 2: Marka İsimlendirme Stratejisi – Blackberry vs. iPhone ve "Bouba/Kiki" etkisinin ileri seviye analizi.
5 Kavramsal Metafor Teorisi (Lakoff & Johnson): Düşüncenin Yapıtaşları – Beynin soyut kavramları anlamak için somut metaforları kullanımı (Örn: "Daha Yüksek İyidir").
6 Çerçeveleme Etkisi (Framing): Gerçekliği Bükmek – "%95 Yağsız" ile "%5 Yağlı" etiketlerinin beyinde yarattığı farklı tepkiler.
7 Bedenselleşmiş Biliş (Embodied Cognition) ve Dil: Kelimelerin beyindeki motor alanları tetiklemesi. "Tekmelemek" kelimesi ve eylem odaklı metin yazarlığı.
8 Duyusal Dilbilim: Tat, Koku ve Dokuyu Yazmak – "Lezzetli" demek ile "Çıtır çıtır, dumanı üstünde" demek arasındaki nöral fark.
9 ARA SINAV
10 Dilbilgisi ve İkna: Gramerin Nörobiyolojisi – Etken (Active) vs Edilgen (Passive) yapıların etkisi ve Gelecek Zaman kullanımı (Chen'in FTR araştırması).
11 Hikaye Anlatıcılığının (Storytelling) Linguistik Yapısı: Kahramanın Yolculuğu şablonundaki "eylem fiilleri" ve dinleyici beynini senkronize eden dil kalıpları.
12 Hazırlama (Priming) ve Semantik Ağlar: Bir kelimenin (örn: "Doktor") zihinde tetiklediği diğer kelimeler. Reklam metninde stratejik kelimeler.
13 Nöro-Linguistik Programlama (NLP): Bilim ve Mit – NLP tekniklerinin (Çapalama vb.) bilimsel eleştirisi ve nörobilim kanıtları.
14 Kültürlerarası Nörolinguistik: Global Hatalar – Farklı dillerin beyni farklı yapılandırması ve çeviri hatalarının maliyeti.
15 Sesli Asistanlar ve Konuşma Arayüzleri (VUI): Siri/Alexa ile konuşurken sosyal tepkiler. Markaların "Ses Tonu" (Tone of Voice).