1. Anasayfa

Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Prof. Dr. Mehmet Emirzeoğlu *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Bologna verilerinin girilmesi;
    ubys.omu.edu.tr adresinden,
    ÜBYS' de Öğretim Elemanları yetkisi seçilmeli... Öğretim elemanı danışmanlık işlemlerinden yapabilirsiniz...
Yıl: 2025, Dönem: Güz
ANA704, İleri Üriner Sistem Anatomisi (mufredatId:6485, dersId: 3162, programId: 5110)
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Standring S, editor. Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42nd ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2020. Agur AMR, Dalley AF II. Moore’s Clinically Oriented Anatomy. 9th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer; 2023. Wineski LE. Snell’s Clinical Anatomy by Regions. 11th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer; 2024. Schünke M, Schulte E, Schumacher U. THIEME Atlas of Anatomy (Three-Volume Set). 4th ed. Stuttgart (Germany): Thieme; 2025. Agur AMR, Dalley AF II. Grant’s Atlas of Anatomy. 16th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer; 2024. Netter FH. Netter Atlas of Human Anatomy: Classic Regional Approach. 8th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2022. Young B, O’Dowd G, Woodford P. Wheater’s Functional Histology: A Text and Colour Atlas. 7th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2023. Mescher AL. Junqueira’s Basic Histology: Text and Atlas. 16th ed. New York (NY): McGraw Hill; 2021. Sadler TW. Langman’s Medical Embryology. 15th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer; 2023. Partin AW, Dmochowski RR, Kavoussi LR, Peters CA, Wein AJ, editors. Campbell-Walsh-Wein Urology. 12th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2020. Smith JA Jr, Preminger GM, Dmochowski RR, Thomas JC, editors. Hinman’s Atlas of Urologic Surgery. 5th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2025. Dunnick NR, Sandler CM, Newhouse JH. Textbook of Uroradiology. 5th ed. Philadelphia (PA): Lippincott Williams & Wilkins; 2012. Foster BR, Fananapazir G. Diagnostic Imaging: Genitourinary. 4th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2021. Zagoria RJ, Brady CM, Dyer RB. Genitourinary Imaging: The Requisites. 3rd ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2015. Adam A, Dixon AK, Gillard JH, Schaefer-Prokop CM, editors. Grainger & Allison’s Diagnostic Radiology. 7th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2020. Klein JS, Mellnick VM, editors. Brant & Helms’ Fundamentals of Diagnostic Radiology. 6th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer; 2024. Schünke M, Schulte E, Schumacher U, Voll M, Wesker K. Prometheus Anatomi Atlası: Genel Anatomi ve Kas-İskelet Sistemi. 3. baskı. Ankara: Palme Yayıncılık; 2022. Paulsen F, Waschke J, editors. Sobotta İnsan Anatomisi Atlası (Set). 13. Türkçe baskı. Malatya: Medipres Yayıncılık; 2025. Netter FH. Netter İnsan Anatomisi Atlası. 7. baskı. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri; 2020.

Dersin İçeriği

1) Üriner Sistem: İleri Terminoloji ve Anatomik Organizasyon Üriner sistemin bölümleri, anatomik planlar ve standart terminoloji (Terminologia Anatomica uyumu) Retroperitoneal boşluklar, fasya katmanları ve anatomik kompartımanlar (Gerota/Zuckerkandl vb.) Topografik anatomi: böbrek-sürrenal-dalak-pankreas-kolon ilişkileri; sağ/sol asimetri 2) Böbrek Makroanatomi ve Topografik Detaylar Böbreğin şekli, yüzleri, kenarları, pol/segment kavramı; renal sinüs ve hilus düzeni Pelvik-kaliksiyel sistemin makroanatomiye yansıması; minör-majör kaliks konfigürasyonları Böbreğin kapsül-perirenal yağ-fasya ilişkileri; cerrahi planlar ve girişimsel pencereler 3) Renal Vasküler Anatomi ve Varyasyonlar A. renalis dallanma paterni; segmental arterler ve “end-arter” konsepti Aksesuar renal arterler, erken dallanma, polar arterler; klinik risk alanları Venöz anatomi: v. renalis, gonadal ven ilişkisi, sol renal ven varyantları (retrocaval/circumaortic vb.) Renal pedikülün cerrahi anatomi ilkeleri (nefroktomi, transplantasyon, parsiyel rezeksiyon) 4) Nefron ve İleri Histoloji Glomerül mimarisi, filtrasyon bariyeri; mezangium ve podosit organizasyonu Proksimal-distal tubulus ve Henle kulpu segmentleri; epitel özellikleri ve fonksiyonel morfoloji Juxtaglomerüler aparat; RAAS ile anatomik ilişki Toplayıcı kanallar ve papilla düzeyi organizasyon; interstisyel yapı-damarlanma 5) Böbrek İnnervasyonu ve Otonom Kontrol Renal pleksus, sempatik-parasempatik katkılar Visseral aferent yollar; renal kolik ağrı haritalaması ve anatomik temeli Nörovasküler demetler ve cerrahi diseksiyonla ilişkili riskler 6) Üreter: Segmental Anatomi, Daralma Bölgeleri ve Cerrahi İlişkiler Üreterin abdominal-pelvik segmentleri; psoas, iliak damarlar, gonadal damarlarla ilişkiler Fizyolojik darlık bölgeleri (UPJ, iliak çaprazı, UVJ) ve klinik sonuçlar Üreterik arteriyel beslenmenin segmental özellikleri; iskemik risk ve mobilizasyon ilkeleri Üreterin cinsiyete özgü pelvik ilişkileri (uterin arter altından geçiş vb.) 7) Mesane: Duvar Katmanları, Boyun Bölgesi ve Komşuluklar Mesane kubbe-korpus-trigonum; trigonun embriyolojik-anatomik önemi Detrusor mimarisi, mukozal kıvrımlar; submukoza/lamina propria düzeni Mesane boynu, internal sfinkter bölgesi; prostat/serviks-vajen ilişkileri Retropubik alan (Retzius), endopelvik fasya ve cerrahi planlar 8) Üretra: Cinsiyete Özgü Ayrıntılı Anatomi Erkek üretra segmentleri (prostatik, membranöz, spongioz); sfinkterik kompleks Kadın üretra: kısa segment morfolojisi, periüretral bezler, destekleyici fasiyal yapılar Üretral sfinkter mekanizması; continence anatomisinin ileri ilkeleri 9) Pelvik Taban ve Kontinans Anatomisi Levator ani bileşenleri ve üretra-mesane boynu desteği Endopelvik fasya, pubouretral/pubo-prostatik ligamentler; fonksiyonel sonuçlar Üriner inkontinansın anatomik temeli: hipermobilite, intrinsik sfinkter yetmezliği (anatomik çerçeve) 10) Lenfatik Drenaj ve Onkolojik Relevans Böbrek lenfatikleri (para-aortik/parakaval) ve segmental dağılım Üreter lenfatik drenajının segmental paternleri Mesane lenfatikleri (obturator, internal/external iliak vb.); evreleme-diseksiyon alanları Prostatik üretra çevresi ve pelvik nodal haritalama 11) Embriyoloji, Varyasyonlar ve Konjenital Anomaliler Metanefroz gelişimi, üreterik tomurcuk-metanefrik blastema etkileşimi Rotasyon-asensiyon anomalileri, füzyon anomalileri (atnalı böbrek), ektopi UPJ/UVJ patolojilerinin anatomik kökenleri; duplex sistemler, ektopik üreter 12) Görüntüleme Anatomi ve 3B Yaklaşımlar USG’de renal sinüs, kortikomedüller ayrım; hidronefroz dereceleriyle ilişki BT/MR’da fasiyal planlar, renal vasküler haritalama; multiplanar değerlendirme MR ürografi ve kontrastlı çalışmaların anatomik yorumlanması 3B rekonstrüksiyon, volumetri, morfometri; anatomik ölçüm protokolleri 13) Girişimsel ve Cerrahi Anatomi Uygulamaları Perkütan nefrostomi yolları ve komplikasyon risk anatomisi Üreteroskopi/ESWL anatomik sınırlar; iatrojenik yaralanma bölgeleri Parsiyel nefrektomi, radikal nefrektomi, sistektomi ve pelvik diseksiyon planları Renal transplantasyon: anastomoz alanları, vasküler varyasyon yönetimi (anatomik perspektif) 14) Seçilmiş Özel Konular (Seminer-Tartışma) Renal arter stenozu, nutcracker fenomeni gibi vasküler kompresyon sendromlarının anatomisi Mesane divertikülü, reflü ve üreterik implantasyon anatomisi İleri olgu-temelli anatomi tartışmaları (multidisipliner: üroloji-radyoloji-anatomi)

Dersin Amacı

İleri düzey anatomik bütünlük: Üriner sistemin (böbrek, üreter, mesane, üretra) makro- ve mikroanatomi düzeylerinde; komşuluk, fasiyal planlar ve anatomik varyasyonlarıyla birlikte bütüncül olarak değerlendirilmesini sağlamak. Topografik ve cerrahi anatomi yetkinliği: Retroperitoneal anatomi, böbrek pedikülü, hilus düzeni, üreterin segmental ilişkileri ve mesane-pelvik taban ilişkilerini; cerrahi yaklaşımlar ve girişimsel prosedürler açısından yorumlayabilme becerisi kazandırmak. Varyasyon ve klinik korelasyon: Arteriyel/venöz varyasyonlar, toplayıcı sistem varyantları, üreterik darlık bölgeleri ve pelvik organ ilişkilerinin; klinik tablo, komplikasyon ve cerrahi risklerle ilişkilendirilmesini öğretmek. Görüntüleme-anatomik korelasyon: USG, BT, MR, IVP/pyelografi ve anjiyografik görüntüler üzerinde ileri üriner anatomiyi katmanlar/planlar düzeyinde tanıyıp rapor diline dönüştürebilmeyi geliştirmek. Mikroanatomi ve fonksiyonel morfoloji: Nefron segmentleri, glomerüler bariyer, tubulointerstisyel organizasyon, ürotelyumun histolojik özellikleri ve innervasyonun fonksiyonel sonuçlarını ileri literatür düzeyinde tartışabilme. Lenfatik drenaj ve onkolojik anatomi: Böbrek, üreter, mesane ve prostatik üretra çevresinin lenfatik ağlarını; evreleme, diseksiyon alanları ve metastaz yolları bağlamında derinlemesine kavratmak. Embriyolojik temel ve konjenital anomaliler: Ürogenital gelişim basamaklarını; ektopik böbrek, atnalı böbrek, UPJ obstrüksiyonu, vezikoüreteral reflü, posterior üretral valv gibi anomalilerle ilişkilendirerek ileri düzeyde analiz etmek. Bilimsel okuryazarlık ve araştırma yetkinliği: Güncel anatomik-klinik araştırmaları (kadavra çalışmaları, 3B rekonstrüksiyonlar, vasküler varyasyon serileri, görüntüleme temelli morfometri) eleştirel değerlendirme ve araştırma tasarımı perspektifiyle yorumlamak.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 İleri Üriner Sistem Anatomisine Giriş: Terminoloji, metodoloji, topografik yaklaşım ve kesitsel anatomi ilkeleri İleri Üriner Sistem Anatomisine Giriş: Terminoloji, metodoloji, topografik yaklaşım ve kesitsel anatomi ilkeleri İleri Üriner Sistem Anatomisine Giriş: Terminoloji, metodoloji, topografik yaklaşım ve kesitsel anatomi ilkeleri
2 Retroperitoneal anatomi ve fasiyal planlar: perirenal/pararenal boşluklar, Gerota–Zuckerkandl fasyaları, cerrahi disseksiyon pencereleri Retroperitoneal anatomi ve fasiyal planlar: perirenal/pararenal boşluklar, Gerota–Zuckerkandl fasyaları, cerrahi disseksiyon pencereleri Retroperitoneal anatomi ve fasiyal planlar: perirenal/pararenal boşluklar, Gerota–Zuckerkandl fasyaları, cerrahi disseksiyon pencereleri
3 Böbreğin ileri makroanatomisi: hilus, sinüs, kaliks-pelvis sistemi, komşuluklar ve anatomik varyantlar Böbreğin ileri makroanatomisi: hilus, sinüs, kaliks-pelvis sistemi, komşuluklar ve anatomik varyantlar Böbreğin ileri makroanatomisi: hilus, sinüs, kaliks-pelvis sistemi, komşuluklar ve anatomik varyantlar
4 Renal arteriyel anatomi: segmental arterler, aksesuar/polar arterler, varyasyon sınıflamaları ve klinik risk alanları Renal arteriyel anatomi: segmental arterler, aksesuar/polar arterler, varyasyon sınıflamaları ve klinik risk alanları Renal arteriyel anatomi: segmental arterler, aksesuar/polar arterler, varyasyon sınıflamaları ve klinik risk alanları
5 Renal venöz anatomi ve lenfatik drenaj: venöz varyasyonlar, gonadal ven ilişkileri, nodal istasyonlar ve onkolojik anatomi Renal venöz anatomi ve lenfatik drenaj: venöz varyasyonlar, gonadal ven ilişkileri, nodal istasyonlar ve onkolojik anatomi Renal venöz anatomi ve lenfatik drenaj: venöz varyasyonlar, gonadal ven ilişkileri, nodal istasyonlar ve onkolojik anatomi
6 Renal mikroanatomi I: glomerül mimarisi, filtrasyon bariyeri, mezangium–podosit organizasyonu ve JGA Renal mikroanatomi I: glomerül mimarisi, filtrasyon bariyeri, mezangium–podosit organizasyonu ve JGA Renal mikroanatomi I: glomerül mimarisi, filtrasyon bariyeri, mezangium–podosit organizasyonu ve JGA
7 Renal mikroanatomi II: tübüler segmentler, Henle kulpu, toplayıcı sistem ve tubulointerstisyel organizasyonun fonksiyonel temeli Renal mikroanatomi II: tübüler segmentler, Henle kulpu, toplayıcı sistem ve tubulointerstisyel organizasyonun fonksiyonel temeli Renal mikroanatomi II: tübüler segmentler, Henle kulpu, toplayıcı sistem ve tubulointerstisyel organizasyonun fonksiyonel temeli
8 Üreter I: abdominal üreter topografisi, fizyolojik darlıklar, damar beslenmesi ve iatrojenik yaralanma risk bölgeleri Üreter I: abdominal üreter topografisi, fizyolojik darlıklar, damar beslenmesi ve iatrojenik yaralanma risk bölgeleri Üreter I: abdominal üreter topografisi, fizyolojik darlıklar, damar beslenmesi ve iatrojenik yaralanma risk bölgeleri
9 Üreter II: pelvik üreter, cinsiyete özgü komşuluklar, UVJ anatomisi ve rekonstrüktif cerrahiye anatomik yaklaşım Üreter II: pelvik üreter, cinsiyete özgü komşuluklar, UVJ anatomisi ve rekonstrüktif cerrahiye anatomik yaklaşım Üreter II: pelvik üreter, cinsiyete özgü komşuluklar, UVJ anatomisi ve rekonstrüktif cerrahiye anatomik yaklaşım
10 Mesane I: duvar katmanları, trigonum vesicae, mesane boynu ve destekleyici bağ-fasya yapıları Mesane I: duvar katmanları, trigonum vesicae, mesane boynu ve destekleyici bağ-fasya yapıları Mesane I: duvar katmanları, trigonum vesicae, mesane boynu ve destekleyici bağ-fasya yapıları
11 Mesane II: kanlanma, venöz/lenfatik drenaj, pelvik nodal haritalama ve onkolojik yayılım yolları Mesane II: kanlanma, venöz/lenfatik drenaj, pelvik nodal haritalama ve onkolojik yayılım yolları Mesane II: kanlanma, venöz/lenfatik drenaj, pelvik nodal haritalama ve onkolojik yayılım yolları
12 Üretra ve kontinans anatomisi: kadın/erkek üretra segmentleri, sfinkter kompleksleri, pelvik taban ve endopelvik fasya Üretra ve kontinans anatomisi: kadın/erkek üretra segmentleri, sfinkter kompleksleri, pelvik taban ve endopelvik fasya Üretra ve kontinans anatomisi: kadın/erkek üretra segmentleri, sfinkter kompleksleri, pelvik taban ve endopelvik fasya
13 Nöral anatomi ve işlevsel kontrol: pelvik pleksuslar, otonom innervasyon, visseral afferent yollar ve ağrı paternleri Nöral anatomi ve işlevsel kontrol: pelvik pleksuslar, otonom innervasyon, visseral afferent yollar ve ağrı paternleri Nöral anatomi ve işlevsel kontrol: pelvik pleksuslar, otonom innervasyon, visseral afferent yollar ve ağrı paternleri
14 Embriyoloji ve konjenital anomaliler: üreterik tomurcuk–metanefrik blastema, rotasyon/asensiyon anomalileri, duplikasyonlar ve reflü Embriyoloji ve konjenital anomaliler: üreterik tomurcuk–metanefrik blastema, rotasyon/asensiyon anomalileri, duplikasyonlar ve reflü Embriyoloji ve konjenital anomaliler: üreterik tomurcuk–metanefrik blastema, rotasyon/asensiyon anomalileri, duplikasyonlar ve reflü
15 Radyolojik–cerrahi entegrasyon ve ileri uygulamalar: BT/MR ürografi korelasyonu, 3B rekonstrüksiyon/morfometri, transplantasyon ve vaka temelli tartışma Radyolojik–cerrahi entegrasyon ve ileri uygulamalar: BT/MR ürografi korelasyonu, 3B rekonstrüksiyon/morfometri, transplantasyon ve vaka temelli tartışma Radyolojik–cerrahi entegrasyon ve ileri uygulamalar: BT/MR ürografi korelasyonu, 3B rekonstrüksiyon/morfometri, transplantasyon ve vaka temelli tartışma