Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Dr. Öğr Üyesi Hanife ALKAN ATAMAN *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Farklı bir isim yazıyor veya boş geliyor ise; ubs.omu.edu.tr adresinden, Öğrenci Web (Öğretim Üyesi) modülü seçilmeli,
  • Bologna Süreci -> Ders Öğretim Planları seçilmeli,
  • Açılan pencerede, ders verdiğiniz Fakülte, Bölüm, Ders seçilerek, Öğretim Üyesi (Üyeleri) alanına isminizi yazmalısınız...
Yıl: 3, Dönem: 6
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Aksan, Doğan (2006). Türkçenin Sözvarlığı, Ankara: Engin Yayınevi. Banguoğlu, Tahsin (2007). Türkçenin Grameri, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Erdal; Marcel (1991).Old Turkic Word Formation, Wiesbaden. Grönbech, Kaare (2011). Türkçenin Yapısı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Hatiboğlu, Vecihe (1974).Türkçenin Ekleri, Ankara: Türk Türk Dil Kurumu Yayınları. Korkmaz, Zeynep (2003). Gramer Terimleri Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Korkmaz, Zeynep (2009). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Üstünova, Kerime (2012). Türkiye Türkçesi Ad İşletimi, Sentez Yayım. Üstünova, Kerime (2014). Türkiye Türkçesinde Yapı Kavramı ve Söz Dizimi İncelemeleri, Sentez Yayım. Üstünova, Kerime (2017). Eylem İşletimi, Sentez Yayım. Vardar, Berke (2002). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Multilingual Yayınları.

Dersin İçeriği

Biçim bilgisinin temel kavramları ile Türkiye Türkçesinin biçim bilgisi özellikleri, sözcüklerin yapısı, kökleri, yapım ve çekim eklerinin özellikleri, sözcüklere ekleniş biçimleri, Türkçede yeni sözler türetilirken tercih edilen yollar üzerinde durulacaktır.

Dersin Amacı

Türkiye Türkçesinde yer alan sözcüklerin köklerini, iç ve dış yapılarını, oluşum süreçlerini, bu süreçteki kuruluşlarını, biçimbirimlerin yapısını, çekim ve yapım eklerini, sözcük türetme yollarını incelemek, türetmede karşılaşılan sorunların sebeplerini araştırmak ve çözüm yollarını öğretmektir.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Biçim bilgisinin tanımı, kapsamı ve özellikleri
2 Sözcük yapısı kavramı, sözcüklerin iç ve dış yapıları
3 Türkçe sözcüklerin kök ve gövdelerinin özellikleri, eş sesli isim ve fiil kökleri
4 Ekler, Türkçe eklerin özellikleri ve kökenleri
5 Yapım ve çekim arasındaki farklılıklar
6 İsim ve fiil çekimi ekleri, yardımcı sesler meselesi
7 Metinler üzerinde sözcüklerin ek-kök tahlili çalışması
8 Ara sınav
9 Söz yapımı, basit sözcük, türemiş sözcük, birleşik sözcük kavramları
10 İsim yapma yolları ve isim yapım ekleri
11 Fiil yapma yolları ve fiil yapım ekleri
12 Birleşik sözcükler (birleşik isimler ve fiiller)
13 Ek kalıplaşması ve ek kalıplaşması ile oluşan sözcükler
14 Metinler üzerinde sözcüklerin ek-kök tahlili çalışması

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 100 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 35 35
2 Final Sınavı 1 40 40
4 Quiz 1 30 30
48 Sözlü Sınav 1 25 25

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1601477 Biçim bilgisinin temel kavramları hakkında bilgi sahibi olur.
2 1601478 Sözcükler üzerinde şekil bilgisi yönünden inceleme yapabilir.
3 1601479 Sözcüklerin oluşma yollarını kavrar.
4 1601480 Öğrendiği yapım ekleri ile yeni sözler üretebilir.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 79288 Türkçenin geçmişte ve günümüzde gözlemlenebilen dil özellikleri hakkında bilgi sahibi olur, çıkarımlar yapar; Türkçeyi sözlü ve yazılı olarak güzel ve doğru kullanır.
2 79289 Tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinin dönemleri, eserleri, şahsiyetleri hakkında temel düzeyde bilgi sahibi olur.
3 79291 Türk halk edebiyatı kapsamında değerlendirilen konuları, edebî şahsiyetleri ve eserlerini tanır.
4 79293 Toplumda yaşayan/yaşatılan gelenek-görenek, inanç, âdet ve uygulamalar ile bunların kökenleri hakkında bilgi sahibi olur.
5 79294 Başlangıcından günümüze kadar Türk edebiyatının tarihî gelişimi, genel yapısı, genel özellikleri, kaynakları, kronolojisi, temsilcileri, önemli eserleri, vezinleri ve nazım şekilleri hakkında bilgi ve deneyim sahibi olur.
6 79290 Dil bilimi ve dil bilgisi yöntemlerinden hareketle Türk dili ile ilgili konularda değerlendirme yapabilir, sorunlara çözüm önerileri üretir.
7 79296 İslâmiyet öncesi Türk edebiyatı, klasik Türk edebiyatı, Türk halk edebiyatı ile Tanzimat, Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî, Millî Edebiyat, Cumhuriyet dönemlerindeki edebî gelişim ve değişimleri bilir, kıyaslar, izah eder; çağın getirdiği yeni dil ve edebiyat sorunları hakkında farkındalık elde eder.
8 79298 Türk Dili ve Edebiyatı’nın bütün bilim dallarında öğrendiklerini bilimsel ilkeler doğrultusunda ve felsefe/tarih/sosyoloji/psikoloji vd. sosyal/insanî bilimlerden yararlanarak doğru ve yeterli anlar, inceler; karşılaştığı dil ve edebiyat problemleri için disiplinlerarası yaklaşımla çözümler üretir.
9 79295 Türk Edebiyatı ürünlerini kuran estetik bakış açısına sahip olur.
10 79297 Türk Edebiyatı’nda üretilen edebî eserleri tür, yapı, dil, tema, edebî akım, edebî kuram, zihniyet, kültür, felsefe, sosyoloji, psikoloji, tarih, din gibi unsurlar açısından disiplinlerarası bir yaklaşımla tahlil eder, biçim ve içerik farklılaşmasını görür ve eleştirel olarak değerlendirir.
11 79299 Öğrendiği dil ve edebiyat bilgilerini kamu ve özel sektördeki tüm kurumlarda eğitim-öğretim amaçları doğrultusunda öğretir. Medya sektöründe (basılı ve görsel) metinlerin ana dilin doğru kullanılmasına dair redaktörlük yapar. Öğretici sertifikasını alması koşuluyla, yabancılara Türkçe öğretmenliği yapar.
12 79292 Halk bilimi (folklor) ve halk edebiyatı alanlarında derleme ve araştırma yapar.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Öğrenme Çıktısı
1 4 3
2 3 4
3 4 4
4 3 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek

İletişim Bilgileri

Adres:
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektörlük Binası Kurupelit Kampüsü, 55139 Atakum / SAMSUN
Telefon:
(362) 312 19 19
Eposta:
iletisim@omu.edu.tr