Dersin Amacı

Bahçe ürünlerinin meyve et veya kabuk kısımlarında farklı miktarlarda bulunan sekonder metabolitler olarak ifade edilen fitokimyasal biyoaktifler (fenolik bileşikler), fenoliklerin birer grubu olan flavonoidler ve stilbenler. Fenolik bileşiklerin majör grubunu oluşturan flavonoidler Flavonlar, izoflavonlar, flavonoller, flavanoller, flavanonlar, antosiyanidinler, antosiyaninler, flavononoller ve kalkonlar olmak üzere 9 önemli kısma ayrılmaktadır. Flavonoid antioksidan bileşikler, fenol kimyasal yapılı olup, bünyelerinde polar olan hidroksil (–OH) sübstitüe gruplarını büyük ölçüde içeren baskın biyoaktiflerdir. Antikarsinojenik özelliklere sahip olan tüm fenolik bileşiklerin, kanser hücrelerini indirgeme ve olası kanser oluşumunu önlemede etkin rol oynadığı belirtilmektedir. Bitkisel ürünlerde olumlu sağlık etkileri rapor edilen diğer etkin fitokimyasallar ise, karotenoidler ve terpenoidler gibi polar olmayan bileşenlerdir. Bu bağlamda, tüketilebilir bitkisel ürünlerin, bitkisel bazlı yan ürünlerin, sebze ve meyvelerden elde edilen ekstrakların, yenilikçi antikanser ajanları için potansiyel kaynaklar olduğu ve tümör hücre hatları üzerinde sitotoksik aktivite gösterdikleri belirtilmektedir. Ayrıca bu sekonder metabolitler bitkilerin biyotik ve abiyotik streslere karşı dayanımları, kaliteleri üzerine ede etkileri vardır. Bu ders kapsamında değişik bahçe ürünlerinde sekonder metabolitlerin varlığı ve etkileri konusunda bilgiler verilecektir.