Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Dr. Öğr. Üyesi Burak Tekin Prof. Dr. Yıldıray Topcu *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Bologna verilerinin girilmesi;
    ubys.omu.edu.tr adresinden,
    ÜBYS' de Öğretim Elemanları yetkisi seçilmeli... Öğretim elemanı danışmanlık işlemlerinden yapabilirsiniz...
Yıl: 2025, Dönem: Güz
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Cullity and Stock – Elements of X-Ray Diffraction Klug and Alexander – X-ray Diffraction Procedures Bish and Post – Modern Powder Diffraction

Dersin İçeriği

X-ışınlarının oluşumu ve özellikleri, kırınımın temel prensipleri, Bragg yasası, kristal geometri ve karşılık gelen kırınım koşulları, kristal sistemleri ve uzay gruplarına giriş, toz ve tek kristal kırınım yöntemleri, örnek hazırlama teknikleri, pik indisleme, kafes parametrelerinin belirlenmesi, faz tanımlama, kristalit boyutu ve mikrogerinim analizleri, Rietveld iyileştirme yöntemine giriş ve güncel uygulama örnekleri.

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, X-ışını kırınımı (XRD) tekniğinin fiziksel temellerini, kristal yapı analizindeki rolünü ve malzeme karakterizasyonundaki uygulamalarını ileri düzeyde öğretmektir. Öğrencilerin kırınım verilerini yorumlama, kristal yapı tayini yapma ve yapısal analiz sonuçlarını bilimsel olarak değerlendirme yetkinliği kazanmaları hedeflenmektedir.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 X-ışınlarının oluşumu, özellikleri ve kristalografi ile ilişkisi tanıtılır.
2 Kristal yapılar, birim hücre ve kafes kavramları ele alınır.
3 Miller indisleri ve kristal düzlemleri ayrıntılı olarak incelenir.
4 Bragg yasası ve kırınım koşulları matematiksel olarak türetilir.
5 Toz kırınımı yöntemi ve deneysel düzenek tanıtılır.
6 Kırınım desenlerinin oluşumu ve pik konumlarının yorumlanması ele alınır.
7 VİZE
8 Kafes parametrelerinin hesaplanması ve indeksleme yöntemleri incelenir.
9 Kristalit boyutu ve mikrogerinim hesaplamaları (Scherrer, Williamson–Hall) değerlendirilir.
10 Faz tanımlama ve veri tabanı (PDF/JCPDS) kullanımı ele alınır.
11 Rietveld analizi ve nicel faz tayini yöntemleri incelenir.
12 Tercihli yönlenme, amorf içerik ve hatalı piklerin yorumlanması değerlendirilir.
13 İnce film ve yüzey analizlerinde XRD teknikleri ele alınır.
14 XRD’nin katalizörler, seramikler ve polimer sistemlerine uygulanması incelenir.
15 Dersin genel değerlendirmesi yapılır ve seçilmiş deneysel veriler yorumlanır.