Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Prof. Dr. Faruk Sancar *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Bologna verilerinin girilmesi;
    ubys.omu.edu.tr adresinden,
    ÜBYS' de Öğretim Elemanları yetkisi seçilmeli... Öğretim elemanı danışmanlık işlemlerinden yapabilirsiniz...
Yıl: 2025, Dönem: Güz
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Düzgün, Şaban Ali, Allah, Tabiat ve Tarih, Teolojide Yöntem Sorunu ve Teolojinin Meta-Paradigmatik Temelleri, Lotus Yayınevi, Ankara 2005. Güler, İlhami, Sabit Din Dinamik Şeriat, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 1999. Kelam İlminin Yeniden İnşasında Geleneğin Yeri: Koordinasyon Toplantısı ve Sempozyum Bildirileri (13-15 Eylül 2004), TDV Yayın Matbaabcılık ve Ticaret İşletmesi, Elazığ 2004. Özervarlı, M. Sait, Kelâm’da Yenilik Arayışları (XIX. yüzyıl – XX. Yüzyıl başı), İSAM Yayınları, İstanbul 1988. Topaloğlu, Bekir, İslâm Kelâmcıları ve Filozoflarına Göre Allah’ın Varlığı (İsbât-ı Vâcib), Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 1992. Cârullah, Zühdî Hasan, el-Mu‘tezile, el-Mü’essesetü’l-Arabiyye li’d-Dirâsât ve’n-Neşr, Beyrut 1410 / 1988. Çelebi, İlyas, “Mu‘tezile’nin Klasik İslâm Düşüncesindeki Yeri ve Modern Döneme Etkileri”, Kader Kelam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 2 (2004), (ss. 3-24). Hourani, George F., Islamic Rationalism: The Ethics of ‘Abd al-Jabbâr, Clarendon Press, Oxford 1971. Kazanç, Fethi Kerim, Kadı Abdülcebbar’da Nedensellik Kuramı, Etüt Yayınları, Samsun 2008. Kılavuz, A. Saim, Anahatlarıyla İslâm Akâidi ve Kelâma Giriş, 1987. Düzgün, Şaban Ali, Varlık ve Bilgi: Aydınlanmanın Keşif Araçları, Beyaz Kule Yayınları, Ankara 2008.

Dersin İçeriği

Aklın tanımı, mahiyeti, konumu gibi temel konular yanında akıl-nakil ilişkisi, kelami akılcılık, islam kelamında ilk akılcılar, akıl karşıtlığı gibi konuları farklı boyutlarıyla ele almaktadır.

Dersin Amacı

Bu ders, İslam kelamının teşekkülünde aklın yeri ve mahiyeti, akıl-nakil ilişkisi, tevil, akıl ve nesneler, değerler alanı gibi temel konular üzerinden kelâmî akılcılığı irdelemektedir.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Aklın tanımı ve mahiyeti
2 Kur’an’da akıl ve Akıl yürütme
3 İslam düşüncesinde üç epistemolojik yöntem: Beyanî, Burhanî ve İrfanî yöntem
4 Hakikat, mecaz ve te’vil
5 Akıl ve metafizik
6 Akıl ve nesneler dünyası
7 Akıl ve değerler alanı
8 İslam Kelamında ilk akılcılar
9 Ara Sınav
10 Selefiyye ve akılcılık
11 Eş’ari ve Maturidilerde akıl-nakil dengesi
12 Akıl ve semiyyât
13 Modern dönem kelam akılcılığı -I-
14 Modern dönem kelam akılcılığı -II-
15 Genel Değerlendirme