1. Anasayfa

Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Prof. Dr. Nuh Ocak *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Bologna verilerinin girilmesi;
    ubys.omu.edu.tr adresinden,
    ÜBYS' de Öğretim Elemanları yetkisi seçilmeli... Öğretim elemanı danışmanlık işlemlerinden yapabilirsiniz...
Yıl: 2025, Dönem: Güz
ZOT764, Fötal Programlama (mufredatId:6383, dersId: 120430, programId: 5093)
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Özen, N., 1999. Süt Sığırlarının Beslenmesi. Akdeniz üniv. Ziraat Fakültesi. No:3 Antalya. Görgülü, M., 2007. Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Besleme. Cukurova Univ. Yayınları. Adana. Diğer Notlar

Dersin İçeriği

Ana İçerik ve Öğrenme Hedefleri Fetal Programlama (Fetal Programming) ve Erken Yaşamda Kökeni Olan Sağlık ve Hastalık (DOHaD) hipotezlerinin tanımı, tarihçesi (Barker Hipotezi). Kavramsal modeller. Gelişimsel esneklik kavramı. Kritik pencereler ve hassas dönemlerin tanımı ve önemi. Prenatal, perinatal ve postnatal programlamanın farklılıkları. Epigenetik mekanizmaların temelleri: DNA metilasyonu, histon modifikasyonu, kodlamayan RNA'lar. Çevresel sinyallerin epigenetik değişikliklere etkisi. Ana İçerik ve Öğrenme Hedefleri Annenin beslenme durumu (aşırı/yetersiz beslenme, tekli besin eksiklikleri) ve programlamadaki rolü. Açlık dönemleri ve uzun dönem etkileri (Holland Kıtlığı). Maternal stres ve glukokortikoidler. Plasental bariyerin rolü. Maternal metabolik durum (gestasyonel diyabet, obezite) ve fetal programlama. Plasentanın fetal programlamadaki rolü (besin ve hormon transferi, bariyer fonksiyonu). Plasental yetmezlik ve fetal büyüme kısıtlılığı (IUGR) ile ilişkisi. Hipertansiyon ve koroner arter hastalığı programlaması. Metabolik Sendrom ve Tip 2 Diyabet programlaması. Obeziteye yatkınlık. Erken yaşam koşullarının beyin gelişimi üzerindeki etkisi. Stres, beslenme ve nörolojik programlama. Anksiyete, depresyon ve kognitif fonksiyonlar ile ilişkisi. Prenatal çevrenin immün sistemin programlanması üzerindeki etkisi. Alerjiler, astım ve otoimmün hastalıklar ile ilişkisi. Oksidatif stres ve inflamasyonun programlamadaki rolü. Mikrobiyota (maternal ve neonatal) ve programlama ilişkisi. Fetal programlamanın etkilerinde cinsiyetler arası farklılıklar. Programlanmış özelliklerin sonraki nesillere ebe yoluyla aktarımı (transjenerasyonel etki). Erken yaşamda riskin tanımlanması ve izlenmesi. Müdahale stratejileri (beslenme danışmanlığı, stres yönetimi, probiyotik kullanımı). Güncel bilimsel literatürün gözden geçirilmesi. Programlamanın kanser, böbrek hastalıkları ve diğer kronik hastalıklarla ilişkisine dair yeni bulgular. Dersin ana temalarının özeti. DOHaD araştırmalarının gelecekteki yönleri ve halk sağlığı açısından önemi.

Dersin Amacı

Fetal Programlama (Fetal Programming) ve Erken Yaşamda Kökeni Olan Sağlık ve Hastalık (DOHaD) hipotezlerinin tanımı, tarihçesi (Barker Hipotezi). Kavramsal modeller.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 1 Giriş ve Kavramsal Tanım Fetal Programlama (Fetal Programming) ve Erken Yaşamda Kökeni Olan Sağlık ve Hastalık (DOHaD) hipotezlerinin tanımı, tarihçesi (Barker Hipotezi). Kavramsal modeller.
2 2 Kritik ve Hassas Dönemler Gelişimsel esneklik kavramı. Kritik pencereler ve hassas dönemlerin tanımı ve önemi. Prenatal, perinatal ve postnatal programlamanın farklılıkları.
3 3 Programlamanın Mekanizmaları - I Epigenetik mekanizmaların temelleri: DNA metilasyonu, histon modifikasyonu, kodlamayan RNA'lar. Çevresel sinyallerin epigenetik değişikliklere etkisi.
4 4 Programlayıcı Faktörler - I: Maternal Beslenme Annenin beslenme durumu (aşırı/yetersiz beslenme, tekli besin eksiklikleri) ve programlamadaki rolü. Açlık dönemleri ve uzun dönem etkileri (Holland Kıtlığı).
5 5 Programlayıcı Faktörler - II: Maternal Stres ve Endokrin Çevresi Maternal stres ve glukokortikoidler. Plasental bariyerin rolü. Maternal metabolik durum (gestasyonel diyabet, obezite) ve fetal programlama.
6 6 Plasenta ve Programlama Plasentanın fetal programlamadaki rolü (besin ve hormon transferi, bariyer fonksiyonu). Plasental yetmezlik ve fetal büyüme kısıtlılığı (IUGR) ile ilişkisi.
7 7 Programlanan Sistemler - I: Kardiyovasküler ve Metabolik Sistem Hipertansiyon ve koroner arter hastalığı programlaması. Metabolik Sendrom ve Tip 2 Diyabet programlaması. Obeziteye yatkınlık.
8 8 Programlanan Sistemler - II: Nörolojik ve Davranışsal Programlama Erken yaşam koşullarının beyin gelişimi üzerindeki etkisi. Stres, beslenme ve nörolojik programlama. Anksiyete, depresyon ve kognitif fonksiyonlar ile ilişkisi.
9 Arasınav Haftası
10 10 Programlanan Sistemler - III: İmmün ve Solunum Sistemi Prenatal çevrenin immün sistemin programlanması üzerindeki etkisi. Alerjiler, astım ve otoimmün hastalıklar ile ilişkisi.
11 11 Programlamanın Mekanizmaları - II Oksidatif stres ve inflamasyonun programlamadaki rolü. Mikrobiyota (maternal ve neonatal) ve programlama ilişkisi.
12 12 Gebe Programlama ve Cinsiyet Farklılıkları Fetal programlamanın etkilerinde cinsiyetler arası farklılıklar. Programlanmış özelliklerin sonraki nesillere ebe yoluyla aktarımı (transjenerasyonel etki).
13 13 Sağlık Uygulamalar ve İyileştirme Stratejileri Erken yaşamda riskin tanımlanması ve izlenmesi. Müdahale stratejileri (beslenme danışmanlığı, stres yönetimi, probiyotik kullanımı).
14 14 En Son Araştırmalar ve Tartışmalı Alanlar Güncel bilimsel literatürün gözden geçirilmesi. Programlamanın kanser, böbrek hastalıkları ve diğer kronik hastalıklarla ilişkisine dair yeni bulgular.
15 15 Dersin Genel Değerlendirmesi ve Gelecek Perspektifleri Dersin ana temalarının özeti. DOHaD araştırmalarının gelecekteki yönleri ve halk sağlığı açısından önemi.