Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Özkan, Mustafa. (2015), Emeviler Döneminde İktidar-Ulema İlişkisi, Ankara: Ankara Okulu Yayınları. Tatlısumak, Uğur. (2016), Osmanlı Uleması ve Patronaj İlişkisi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış doktora tezi. Akyol, Edip. (2025), İktidar-Ulemâ İlişkisi Büveyhiler Dönemi, Ankara: Fecir Yayınevi. Sarıbıyık, Mustafa. (2023), Erken Dönem İslam Tarihinde Ulema-İktidar İlişkileri, İstanbul: Ark Kitapları. Zaman, Muhammed Kasım. (2019), Çağdaş Dünyada Ulema, İstanbul: Klasik Yayınları. Yılmaz, Necdet, (2001), Osmanlı Toplumunda Tasavvuf / Sufiler Devlet ve Ulema, İstanbul: OSAV. Kartaloğlu, Habib. (2022), Safevilerin İlk Döneminde İktidar-Ulema İlişkisi, Ankara: Fecr Yayınevi.
Dersin İçeriği
Bu ders, İslam tarihi boyunca ulemanın (din alimlerinin) siyasi otorite (devlet) ile kurduğu muhalefet, itaat ve işbirliği gibi çok boyutlu ilişkilerin evrimini inceler. Emevilerden Osmanlılara kadar kurumsallaşan kadılık ve ilmiye sınıfını, ulemanın siyasi meşruiyet üretme süreçlerini ve bağımsız alimlerin devlet karşısındaki duruşunu kronolojik ve tematik olarak ele alır.
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, İslam tarihi boyunca ulemanın (din alimlerinin) siyasi otorite (devlet) ile kurduğu çok boyutlu ilişkileri (itaat, muhalefet, işbirliği) eleştirel bir bakış açısıyla inceleyerek, bu ilişkinin İslam siyaset ve hukuk düşüncesi üzerindeki etkilerini doktora düzeyinde analiz etmektir.
