Ders Notları

100% Complete (success)
Dikkat !!! Lütfen okuyunuz ...

Öğretim Üyesi (Üyeleri): Prof. Dr. Metin Yılmaz Doç. Dr. Kenan Ayar *

(*) Ders notu girebilmek için, bu alanda kendi isminiz yazıyor olmalı...

  • Bologna verilerinin girilmesi;
    ubys.omu.edu.tr adresinden,
    ÜBYS' de Öğretim Elemanları yetkisi seçilmeli... Öğretim elemanı danışmanlık işlemlerinden yapabilirsiniz...
Yıl: 2025, Dönem: Güz
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Özkan, Mustafa. (2015), Emeviler Döneminde İktidar-Ulema İlişkisi, Ankara: Ankara Okulu Yayınları. Tatlısumak, Uğur. (2016), Osmanlı Uleması ve Patronaj İlişkisi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış doktora tezi

Dersin İçeriği

Bu ders, İslam tarihi boyunca ulemanın (din alimlerinin) siyasi otorite (devlet) ile kurduğu muhalefet, itaat ve işbirliği gibi çok boyutlu ilişkilerin evrimini inceler. Emevilerden Osmanlılara kadar kurumsallaşan kadılık ve ilmiye sınıfını, ulemanın siyasi meşruiyet üretme süreçlerini ve bağımsız alimlerin devlet karşısındaki duruşunu kronolojik ve tematik olarak ele alır.

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, İslam tarihi boyunca ulemanın (din alimlerinin) siyasi otorite (devlet) ile kurduğu çok boyutlu ilişkileri (itaat, muhalefet, işbirliği) eleştirel bir bakış açısıyla inceleyerek, bu ilişkinin İslam siyaset ve hukuk düşüncesi üzerindeki etkilerini doktora düzeyinde analiz etmektir.

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Giriş: Teorik Çerçeve ve Kavramlar
2 Hz. Peygamber Döneminde Dinî ve Siyasi Otoritenin Birliği
3 Râşidûn Döneminde Şûrâ, Adalet ve Ulema Rolü
4 Emevîler Döneminde Siyasal İktidar ve Muhalif Âlimler
5 Abbâsîler ve Mihne Süreci
6 Abbâsî Sonrası Dönemde Mezheplerin Siyasîleşmesi
7 Selçuklular Döneminde Nizâmülmülk ve Medrese Teşkilatı
8 İmamet Kuramı: Sünnî ve Şiî Perspektifler
9 Memlükler ve Kadıların Güçlü Rolü
10 Osmanlılarda Ulemânın Sınıflanması ve Meşruiyet Üretimi
11 Osmanlı’da Ulema-Saray İlişkisi: Çatışma ve İşbirliği
12 Modern Dönemde Ulemanın Konumu: Ulus-Devletle Yüzleşme
13 Çağdaş Tartışmalar: Dinî Otorite, Fetva ve Siyaset
14 Âlim-Devlet İlişkisinin Tarihsel Seyri
15 Genel Değerlendirme